سابقه و هدف: مفهوم سلامت روان شامل احساس دروني خوب بودن و اطمينان از كارآمدي و اتكا به خود، ظرفيت رقابت، تعلق بين نسلي و خودشكوفايي تواناييهاي بالقوه و هيجاني و غيره ميشود. سلامت روان چيزي فراتر از نبود اختلالات رواني است . اين مطالعه در راستاي تاثير يك برنامه آموزشي با به كارگيري باورهاي كنترل سلامت و عزت نفس بر ارتقا ي سلامت روان دانشجويان در طي سالهاي 1383 تا 1386 انجام شده است.
مواد و روشها: مطالعه حاضر يك تحقيق نيمه تجربي ا ست. نمونههاي انتخاب شده 144 نفر از دانشجويان دانشگاههاي علوم پزشكي گناباد و بيرجند مي ب اشن د كه به صورت تصادفي چندمرحلهاي در دو گروه آزمون (71) و گواه (73) برگزيده و همسانسازي شدند. ابزار گردآوري اطلاعات شامل پرسشنامههاي دموگرافيك، جايگاه مهار كنترل سلامت چندوجهي ، عزت نفس روزنبرگ و GHQ-28 بودند. برنامهي آموزشي مورد مداخله در قالب خودشناسي و اعتماد به نفس، اعتقاد و باورهاي دروني و بيروني كنترل سلامت و عزت نفس بر روي گروه آزمون و به صورت روش بحث گروهي متمركز در ط ي 1 1 جلسه آموزشي توسط محققين طراحي و اج ر ا شد . پرسشنامهها قبل، بلافاصله و پس از سه ماه از مداخله در هر دو گروه به طور مجزا ا ر ايه و مقايسه گرديد ند . اطلاعات استخراج شده با استفاده از روشهاي آمار توصيفي و استنباطي (آناليز رگرسيون، ANOVA ، همبستگي و تي ) در قالب نرمافزار SPSS تجزيه و تحليل گرديد.
نتايج: يافتهها نشان دادند كه بين متغيرهاي مورد نظر در گروه آزمون نسبت به گروه گواه، قبل و بعد از مداخله تفاوت معناداري وجود دا رد . به طوري كه بلافاصله پس از مداخله باورهاي بيروني كنترل سلامت كاهش معنادار و باور دروني و عزت نفس افزايش معناداري داشتند (0001/0 p< ) . همچنين پس از سه ماه از پايان برنامه ، سلامت روان دانشجويان افزايش معناداري نشان داد (0001/0 p< ) .
نتيجهگيري: اين برنامه طراح ي شده موجب توانمندي ، مشاركت و بهبود باورهاي كنترل سلامت ، عزت نفس و در نهايت منجر به ارتقا ي سلامت روان دانشجويان ميشود كه تداوم تاثير آن نياز به پيگيري و ا ستمرار دارد.